
Kryeministri Edi Rama ka reaguar për herë të parë pas deklaratave të ardhura nga Serbia për ndryshimin e rrjedhës së Lumit Ibër. Përmes një postimi në platformën “X” Rama i është përgjigjur edhe akuzave të Beogradit se Shqipëria nuk duhet të ndërhyjë në çështjet e Serbisë, duke e bërë të qartë edhe një herë qëndrimin e Tiranës për Kosovën.
Rama thekson se Shqipëria nuk ka asnjë pretendim territorial ndaj Serbisë dhe se mbështetja për Kosovën nuk lidhet me ndonjë projekt për “Shqipëri të Madhe”.
Sipas tij, Kosova është shtet më vete, shqiptarët e Kosovës kanë Republikën, institucionet dhe të drejtën e tyre për të përcaktuar të ardhmen. Ai nënvizon se territori i Republikës së Kosovës nuk është territor i Serbisë dhe se pasuritë natyrore që ndodhen brenda tij nuk i përkasin Beogradit.
“Ekziston një pjesë e veçantë e folklorit politik në Beograd që duket imune ndaj kohës: sa herë që Shqipëria flet për #Kosovën , “Shqipëria e Madhe” duhet të thirret menjëherë, sikur përsëritja një ditë mund ta shndërrojë një fantazmë të vjetër në një argument të rëndësishëm. Nuk do ta bëjë. Shqipëria nuk ka asnjë pretendim mbi territorin serb dhe nuk ka nevojë të shpikë një të tillë. As nuk kemi nevojë për një “Shqipëri të Madhe” për të mbështetur Kosovën. Kosova është një shtet më vete. Shqiptarët e Kosovës janë pikërisht kjo: shqiptarë të Kosovës.
Ata kanë Republikën e tyre, institucionet e tyre dhe të drejtën e tyre për të përcaktuar të ardhmen e tyre. Ne gjithmonë do të mbështesim këtë të drejtë. Serbia e humbi Kosovën. Përsëritja e asaj që nuk e humbi ndoshta mund ta kthejë humbjen në fitore në gjeografinë e imagjinatës politike, por për fat të keq hartat janë më pak të përshtatshme”, shkruan Rama ndër të tjera.
Duke u ndalur te çështja e Ibrit, Rama argumenton se lumi është një sistem ujor ndërkufitar dhe se Serbia mund të menaxhojë burimet brenda territorit të saj, por nuk mund të injorojë pasojat që veprimet e saj mund të kenë për një shtet tjetër. Në këtë pikë, ai e bën të qartë se lumi nuk njeh retorikën politike dhe as pretendimet historike.
Një shkëmbim shumë interesant gjatë verës midis ministrave tanë të jashtëm. Edhe pse prisja një përgjigje për #Ibrin , ne udhëtuam disi nga hidrologjia në të drejtën ndërkombëtare, bëmë ndalesën e detyrueshme në “Shqipërinë e Madhe”, kaluam nëpër “Kosovë dhe Metohi” dhe përfundimisht mbërritëm në muzeun e njohur të anktheve historike serbe.
Ekziston një pjesë e veçantë e folklorit politik në Beograd që duket imune ndaj kohës: sa herë që Shqipëria flet për #Kosovën , “Shqipëria e Madhe” duhet të thirret menjëherë, sikur përsëritja një ditë mund ta shndërrojë një fantazmë të vjetër në një argument të rëndësishëm. Nuk do ta bëjë. Shqipëria nuk ka asnjë pretendim mbi territorin serb dhe nuk ka nevojë të shpikë një të tillë. As nuk kemi nevojë për një “Shqipëri të Madhe” për të mbështetur Kosovën. Kosova është një shtet më vete. Shqiptarët e Kosovës janë pikërisht kjo: shqiptarë të Kosovës. Ata kanë Republikën e tyre, institucionet e tyre dhe të drejtën e tyre për të përcaktuar të ardhmen e tyre. Ne gjithmonë do të mbështesim këtë të drejtë. Serbia e humbi Kosovën. Përsëritja e asaj që nuk e humbi ndoshta mund ta kthejë humbjen në fitore në gjeografinë e imagjinatës politike, por për fat të keq hartat janë më pak të përshtatshme.
Territori i Republikës së #Kosovës nuk është territor serb dhe burimet natyrore që ndodhen brenda tij nuk janë burime të Republikës së Serbisë. Miqtë tanë serbë e dinë këtë shumë mirë, përfshirë sa herë që ulemi së bashku rreth tavolinave evropiane. Pra, të kthehemi te lumi. Çështja origjinale mbetet pikërisht aty ku e la Shqipëria: #Ibriështë një sistem ndërkufitar ujor. Serbia është plotësisht e lirë të menaxhojë burimet brenda juridiksionit të saj. Ajo që nuk mund të argumentojë në mënyrë të arsyeshme është se pasojat e mundshme për një vend tjetër ndalen magjikisht në kufirin serb. Kjo, në fund të fundit, është arsyeja pse ekziston ligji ndërkombëtar i ujit. Lumenjtë kanë zakonin e papërshtatshëm të ndjekin gjeografinë në vend të pikave diplomatike të diskutimit.
Është përmendur gjithashtu situata e komunitetit serb në Kosovë. Të drejtat e tyre kanë rëndësi. Siguria e tyre ka rëndësi. Prona, gjuha, trashëgimia e tyre kulturore dhe fetare duhet të mbrohen. Shqipëria nuk ka pasur kurrë vështirësi ta thotë këtë, sepse kjo është thjesht ajo që një shtet demokratik u detyrohet qytetarëve të tij. Dhe këtu arrijmë ndoshta në manovrën më argëtuese akrobatike në këtë shkëmbim: duke e paralajmëruar Shqipërinë kundër ekspansionizmit etnik, ndërsa i referohet, në të njëjtën deklaratë, territorit të një shteti tjetër sovran sikur të ishte ende serb. Kjo është një rreth në katror mjaft i gjatë. Ndoshta funksionon brenda një flluskë politike në Serbi. Jashtë saj, gjeometria bëhet më pak tolerante. Dhe po, nuk mund të pajtohesha më shumë se e ardhmja e rajonit tonë duhet të jetë një e ardhme ku kufijtë humbasin progresivisht fuqinë e tyre për të na ndarë. Absolutisht. Por ekziston një parakusht i vogël përpara se kufijtë të bëhen më pak të rëndësishëm: pranimi i atyre që janë tashmë atje. Gjenialiteti i projektit evropian ishte pikërisht të ndante përkatësinë kombëtare nga oreksi territorial. Shqiptarët e Kosovës janë shqiptarë të Kosovës. Shqipëria do të qëndrojë me ta dhe me Republikën e tyre sepse ndajmë historinë, gjuhën, familjet dhe një të ardhme, por mbi të gjitha sepse një Kosovë e lirë, demokratike dhe e sigurt është një shtet legjitim evropian dhe një pjesë e domosdoshme e stabilitetit të rajonit tonë.
Nuk ka asgjë klandestine në lidhje me këtë pozicion. Nuk ka pasur kurrë. Nuk ka harta sekrete. Nuk ka kufij të fshehur. Nuk kërkohet asgjë “e madhe”. Prandaj, pozicioni i Shqipërisë do të mbetet saktësisht i njëjtë në publik dhe privatisht: ne e respektojmë Serbinë, duam marrëdhënie të mira fqinjësore me Serbinë dhe duam të gjithë rajonin brenda Evropës – Serbinë shumë të përfshirë. Por fqinjësia e mirë nuk mund të nënkuptojë t’i kërkojmë çdo fqinji të Serbisë të kalojë përgjithmonë në versionin serb të historisë. Ballkani tashmë ka paguar shumë, me gjak dhe në kohë të humbur, për atë akomodim të veçantë. Ndërkohë, #Ibri , plotësisht i pavetëdijshëm për të gjithë kartografinë tonë historike, do të vazhdojë të rrjedhë sipas gjeografisë dhe jo sipas folklorit, do t’iu jemi mirenjohes nese do te na ndihmonit që të mirmbajmë faqen vetëm duke shtypur(mbi foton) që ndodhet më poshtë.Faleminderit për mirkuptimin SHQIPE
