Ishulli i Sazanit, pika më perëndimore e Shqipërisë, sot njihet si një perlë turistike, por për dekada me radhë ai ka qenë një nga zonat më të rrepta ushtarake në të gjithë Ballkanin. Gjatë periudhës së Luftës së Ftohtë, ky ishull u shndërrua në një “kështjellë” të vërtetë të izoluar, ku askush nuk mund të afrohej pa një leje speciale nga kupola më e lartë e shtetit.
Por ajo që magjeps dhe tmerron më shumë kërkuesit e historisë është ajo që ndodhet nën sipërfaqen e tokës.
Qyteti fantazmë nën tokë dhe 3,600 bunkerët
Sipas dëshmive të ish-ushtarakëve dhe dokumenteve të deklasifikuara, në ishull janë ndërtuar mbi 3,600 bunkerë të madhësive të ndryshme. Megjithatë, sekreti më i madh qëndron tek rrjeti i tmerrshëm i tuneleve nëntokësore.
Nën shkëmbinjtë e Sazanit fshihet një “qytet fantazmë” i tërë nën tokë, i projektuar për t’i bërë ballë edhe një sulmi bërthamor. Ky rrjet përfshin:
Tunele kilometrike që lidhin pikat strategjike të ishullit me njëra-tjetrën.
Depo gjigante municionesh dhe karburanti të fshehura thellë në shkëmb.
Salla komandimi, spitale nëntokësore dhe ambiente banimi të kompletuara, ku ushtarët mund të jetonin për muaj të tërë pa parë dritën e diellit.
Laboratorët sekretë dhe armët kimike: Çfarë fshihej vërtet?
Gjatë viteve ’70-’80, qarkullonin thashetheme të frikshme mes inteligjencës së huaj se në Sazan nuk fshiheshin thjesht ushtarë, por kishte laboratorë sekretë për eksperimente ushtarake.
Flitej se ushtria e asaj kohe kishte magazinuar sasi të konsiderueshme të armëve kimike dhe lëndëve toksike (si gazi mustardë), të cilat ishin të gatshme për t’u përdorur në rast të një pushtimi nga superfuqitë e huaja. Edhe pse sot shumë nga këto tunele janë të braktisura, muret e tyre të errëta mbajnë ende erën e rëndë të karburantit dhe të misterit që nuk u zbardh kurrë plotësisht.
Sot, ky ishull mbetet një dëshmi e gjallë e paranojës ushtarake të shekullit të kaluar, ku çdo hap që hedh mbi tokë, fsheh një sekret të madh disa metra nën këmbët e tua, do t’iu jemi mirenjohes nese do te na ndihmonit që të mirmbajmë faqen vetëm duke shtypur(mbi foton) që ndodhet më poshtë.Faleminderit për mirkuptimin SHQIPE
