Titujt alarmues në rrjetet sociale shpesh i paraqesin gungat e ashpra të lëkurës si shenjë të një sëmundjeje të rrallë. Në shumë raste, megjithatë, bëhet fjalë për lytha të zakonshëm: rritje beninje të shkaktuara nga disa lloje të virusit papilloma njerëzor, i njohur si HPV.
HPV-ja përfshin më shumë se 200 lloje. Shumica e atyre që shkaktojnë lytha në duar dhe këmbë janë të ndryshme nga llojet që transmetohen seksualisht dhe lidhen me disa forma kanceri. Prania e një lythi në dorë ose shputë nuk do të thotë automatikisht se personi ka një infeksion seksualisht të transmetueshëm.
Si dallohen lythat e zakonshëm?
Lythat në duar dhe gishta zakonisht duken si gunga të forta, të ngritura dhe me sipërfaqe të ashpër. Kur shfaqen në shputat e këmbëve quhen lytha plantarë. Për shkak të peshës së trupit, ata mund të shtyhen drejt brendësisë së lëkurës dhe të shkaktojnë dhimbje gjatë ecjes.
Një shenjë tipike është ndërprerja e vijave natyrore të lëkurës. Megjithatë, vetëm pamja nuk mjafton gjithmonë për diagnozë, sepse kallot dhe disa probleme të tjera të lëkurës mund të duken të ngjashme.
Pikat e vogla të zeza që shihen brenda disa lythave nuk janë “fara” apo rrënjë. Ato zakonisht përfaqësojnë enë shumë të vogla gjaku që janë mpiksur.
Lythat nuk kanë rrënjë që shtrihen thellë në trup. Ata zhvillohen në shtresat e lëkurës, megjithëse lythat plantarë mund të duken më të thellë për shkak të presionit të ushtruar gjatë ecjes.
Virusi mund të transmetohet përmes kontaktit të drejtpërdrejtë me një lyth ose, më rrallë, përmes sendeve dhe sipërfaqeve të kontaminuara. Ai depërton më lehtë përmes prerjeve të vogla, gërvishtjeve, lëkurës së dëmtuar ose zonave të zbutura nga lagështia.
Dushet e përbashkëta, pishinat dhe dhomat e zhveshjes mund ta favorizojnë përhapjen e lythave plantarë. Rreziku mund të zvogëlohet duke përdorur shapka, duke mos ndarë peshqirë dhe duke mos i kruajtur apo prerë lythat.
Prekja e një lythi nuk shkakton domosdoshmërisht infeksion. Reagimi varet edhe nga sistemi imunitar dhe gjendja e lëkurës së personit.
Shumë lytha zhduken pa trajtim kur sistemi imunitar e kontrollon virusin. Procesi mund të zgjasë disa muaj ose edhe vite, veçanërisht te të rriturit.
Trajtimi mund të merret në konsideratë kur lythi shkakton dhimbje, përhapet, gjakoset ose pengon aktivitetet e përditshme.
Acidi salicilik është një nga trajtimet më të përdorura pa recetë. Ai largon gradualisht shtresat e lythit dhe kërkon përdorim të rregullt sipas udhëzimeve të produktit. Nuk duhet aplikuar në fytyrë, në zonën gjenitale ose mbi lëkurë të dëmtuar.
Personat me diabet, qarkullim të dobët ose dëmtime nervore duhet të këshillohen me mjekun përpara përdorimit të tij, sidomos në këmbë.
Krioterapia kryhet zakonisht nga një profesionist shëndetësor dhe përdor azot të lëngshëm për ngrirjen e indit. Mund të kërkojë disa seanca dhe të shkaktojë përkohësisht dhimbje ose flluska.
Metoda me shirit ngjitës është studiuar, por provat për efektivitetin e saj janë të përziera. Për këtë arsye, nuk duhet paraqitur si trajtim i garantuar.
Kur duhet kërkuar kontroll mjekësor?
Një mjek ose dermatolog duhet të konsultohet kur rritja ndryshon formë ose ngjyrë, gjakoset pa shkak të qartë, shkakton dhimbje të fortë, përhapet shpejt ose nuk është e sigurt nëse bëhet fjalë për lyth.
Kontrolli është veçanërisht i rëndësishëm për personat me sistem imunitar të dobësuar, diabet ose probleme të qarkullimit. Lythat në fytyrë dhe në zonën gjenitale nuk duhet të trajtohen me produkte të zakonshme për duar dhe këmbë.
Lythat e zakonshëm dhe plantarë janë infeksione të shpeshta dhe zakonisht beninje të lëkurës. Pikat e zeza brenda tyre janë zakonisht enë të vogla gjaku të mpiksura, jo rrënjë.
Shumë raste kalojnë vetë, ndërsa acidi salicilik dhe krioterapia janë ndër trajtimet e përdorura më shpesh. Kur pamja është e pazakontë ose diagnoza nuk është e qartë, vlerësimi nga një profesionist është zgjedhja më e sigurt, do t’iu jemi mirenjohes nese do te na ndihmonit që të mirmbajmë faqen vetëm duke shtypur(mbi foton) që ndodhet më poshtë.Faleminderit për mirkuptimin SHQIPE
