El Niño ka arritur një nivel rekord të temperaturës, disa muaj përpara kulmit të parashikuar, duke shtuar shqetësimet për pasoja të forta në mot dhe klimë në pjesë të ndryshme të globit.
Të dhënat e fundit tregojnë se temperatura në zonën qendrore të El Niño-s në Oqeanin Paqësor ka arritur në 3.05 gradë Celsius mbi mesataren e periudhës 1991-2020.
Kjo vlerë tejkalon rekordin e mëparshëm prej 3.02 gradësh Celsius, të regjistruar në nëntor të vitit 2015, gjatë një prej episodeve më të fuqishme të El Niño-s.
Por shqetësimi i ekspertëve lidhet me faktin se fenomeni aktual mund të mos ketë arritur ende pikën e tij më të fortë.
Modelet klimatike sugjerojnë se gjatë nëntorit dhe dhjetorit temperatura në rajonin kryesor të El Niño-s mund të arrijë rreth 4 gradë Celsius mbi mesataren. Shkencëtari i klimës Zeke Hausfather e ka cilësuar një zhvillim të tillë si jashtëzakonisht të pazakontë, ndërsa disa ekspertë kanë përdorur termin “Godzilla” për të përshkruar përmasat e mundshme të fenomenit.
El Niño është një fenomen natyror klimatik i lidhur me ngrohjen periodike të ujërave të Paqësorit tropikal. Ndryshimet që shkakton në oqean dhe atmosferë mund të ndikojnë në temperaturat dhe reshjet në shumë pjesë të botës.
Një devijim mbi 0.5 gradë Celsius konsiderohet El Niño, ndërsa një episod që kalon 2 gradë klasifikohet si shumë i fortë.
Ekspertët paralajmërojnë se këtë herë pasojat mund të amplifikohen nga ngrohja globale, pasi fenomeni po zhvillohet në një planet që tashmë ka temperatura më të larta për shkak të aktivitetit njerëzor.
“Është një rishpërndarje e madhe e energjisë në sistemin klimatik dhe është e rrezikshme sepse po zhvillohet mbi një sistem klimatik shumë më të ngrohtë, të ndikuar nga njeriu”, tha Prof. Friederike Otto nga Imperial College London.
Sipas saj, disa vende mund të përballen me temperatura ekstreme, ndërsa pasojat mund të ndihen në shëndetin e njerëzve, furnizimin me ujë dhe sigurinë ushqimore.
Efektet e fenomenit po raportohen tashmë në disa pjesë të botës. Në Indonezi, temperaturat e larta dhe kushtet e thata kanë favorizuar zjarret dhe ndotjen e ajrit, ndërsa në Indi janë vërejtur ndryshime në reshjet e musoneve.
Në Amerikën Qendrore dhe Karaibe, thatësira po ushtron presion mbi prodhimin bujqësor. Nivelet e ujit në Kanalin e Panamasë janë gjithashtu një shqetësim, për shkak të rëndësisë së tij për transportin dhe tregtinë ndërkombëtare.
Në rajone të tjera, El Niño mund të sjellë efektin e kundërt. Peruja dhe Kili mund të përballen me reshje të forta dhe përmbytje, ndërsa Briri i Afrikës mbetet gjithashtu i ndjeshëm ndaj ndryshimeve të mëdha të reshjeve.
Australia dhe pjesë të Afrikës jugore, ndërkohë, mund të përjetojnë kushte më të nxehta dhe më të thata, duke shtuar rrezikun për thatësira dhe zjarre.
Një tjetër shqetësim lidhet me ushqimin. Programi Botëror i Ushqimit ka paralajmëruar se pasojat e El Niño-s mund të shtyjnë rreth 50 milionë njerëz drejt urisë akute dhe të ushtrojnë presion mbi çmimet e produkteve ushqimore.
Episode të mëparshme shumë të fuqishme të El Niño-s, përfshirë ato të viteve 1997-1998 dhe 2015-2016, janë shoqëruar me pasoja të mëdha ekonomike dhe klimatike.
El Niño mbetet një fenomen natyror ciklik, por ekspertët theksojnë se ngrohja globale po ndryshon kushtet në të cilat ai zhvillohet, duke ngritur shqetësime për intensitetin e pasojave që mund të sjellë episodi aktual.
