Protestat kundër projektit turistik në Zvërnec nuk janë më vetëm një debat për betonizimin e bregdetit apo për mbrojtjen e zonës Vjosë–Nartë. Ato janë kthyer në një çështje të madhe politike, publike dhe historike, ku përplasen interesat e investimeve miliardëshe, pronësia mbi tokën, hetimet e SPAK dhe emra të njohur nga bota e nëndheshme e Vlorës së viteve ’90.
Për disa ditë me radhë, qytetarë, aktivistë dhe përfaqësues të shoqërisë civile kanë protestuar në Tiranë kundër ndërtimit të resortit luksoz në Zvërnec.
Në protestën e pestë, qytetarët marshuan nga Sheshi “Skënderbej” drejt Kryeministrisë, duke kërkuar anulimin e projektit, shfuqizimin e kuadrit për investimet strategjike, anulimin e ndryshimeve në ligjin për zonat e mbrojtura dhe dorëheqjen e qeverisë. Sipas raportimeve, projekti në Zvërnec nga qeveria është paraqitur si investim me vlerë rreth 4 miliardë dollarë.
Çështja ka marrë edhe vëmendje ndërkombëtare, pasi projekti lidhet me investime të afërta me Jared Kushner, dhëndrin e presidentit amerikan Donald Trump. Reuters raporton se mijëra shqiptarë kanë protestuar në Tiranë kundër projektit të një kompanie të lidhur me Kushner, në një zonë të ndjeshme pranë peizazhit të mbrojtur Vjosë–Nartë, ku ndodhen habitate të flamingove, fokave dhe breshkave detare.
Ambientalët paralajmërojnë se projekti rrezikon qindra hektarë vijë bregdetare, ndërsa qeveria dhe zhvilluesit pretendojnë se investimi do të zbatohet duke respektuar legjislacionin mjedisor.
Por përtej debatit mjedisor, në qendër të vëmendjes ka hyrë edhe emri i Artur Shehut, një prej pronarëve të tokave në zonën ku parashikohet projekti. SPAK ka vendosur sekuestro mbi 195 milionë dollarë të transferuara në llogaritë e pronarëve shqiptarë të tokës, përfshirë Artur Shehun dhe të tjerë, ndërsa më herët kishte verifikuar edhe transfertën nga investitorët nga Katari. Sipas raportimeve, hetimi lidhet me verifikimin e titujve të pronësisë dhe dyshimet për tjetërsim pronash në zonën e Zvërnecit.
Emri i Shehut është rikthyer fort në debat pas deklaratave të gazetarëve investigativë Ferdinand Dervishi dhe Artan Hoxha. Dervishi, në emisionin “Të Paekspozuarit”, e përshkroi Shehun si një personazh të njohur të Vlorës që në kohën e trafikut me skafe, duke përmendur edhe një përplasje të vjetër me Zani Çaushin, ku sipas tij pati viktima dhe u vra një i afërm i Shehut. Dervishi tha gjithashtu se Shehu është parë prej vitesh si një njeri me ndikim të madh, që nuk është kapur nga ligji, por që është përmendur në hetime dhe debate për prona në Zvërnec.
Ndërkohë, sipas deklaratës së sotme të gazetarit Artan Hoxha, përplasja e madhe e vitit 1998 mes njerëzve të Zani Çaushit dhe Artur Shehut lidhej pikërisht me betejën për tokat e Zvërnecit dhe zonat përreth. Kjo e ka zhvendosur debatin nga një projekt turistik i sotëm, në një histori shumë më të gjatë: kush i ka kontrolluar realisht këto toka, si janë fituar titujt e pronësisë dhe pse pikërisht kjo zonë është kthyer në pikën më të nxehtë të konfliktit publik.
Vetë Artur Shehu ka reaguar për herë të parë publikisht, duke mohuar akuzat dhe duke deklaruar se toka në Zvërnec është pronë e vjetër familjare. Ai ka thënë se fisi i tij ka 460 hektarë, ndërsa rreth 253 hektarë janë me certifikatë pronësie. Shehu ka mohuar edhe pretendimet për takimin në Aruba, duke i cilësuar si të pavërteta, dhe ka deklaruar se SPAK është i lirë të verifikojë dokumentet.
Në këtë pikë, çështja e Zvërnecit ka dalë nga korniza e një proteste lokale. Ajo është kthyer në simbol të dyshimeve më të mëdha që shoqërojnë zhvillimin e bregdetit shqiptar: toka të diskutueshme, investime strategjike të miratuara me shpejtësi, mungesë transparence, shqetësime mjedisore dhe figura të vjetra të botës së krimit që rishfaqen sa herë bëhet fjalë për zona me vlerë marramendëse.
Qeveria, nga ana tjetër, këmbëngul se investimi nuk do të ndalet. Kryeministri Edi Rama ka ftuar protestuesit për dialog, por ata kanë refuzuar duke kërkuar anulimin e projektit. Në të njëjtën kohë, mazhoranca e mbron projektin si një mundësi historike për turizmin elitar, ndërsa opozita dhe aktivistët e shohin si shembull të kapjes së pasurisë publike dhe natyrore nga interesa të mëdha private.
Për protestuesit, Zvërneci nuk është më thjesht një fshat bregdetar apo një zonë investimi. Ai është kthyer në vijën ndarëse mes dy modeleve: një Shqipëri që zhvillohet duke ruajtur natyrën dhe pronën publike, ose një Shqipëri ku bregdeti, lagunat dhe tokat më të çmuara kalojnë në duart e pak njerëzve me bekimin e politikës.
Nëse hetimi i SPAK për titujt e pronësisë do të shkojë deri në fund, çështja e Zvërnecit mund të hapë një nga dosjet më të rëndësishme të viteve të fundit: jo vetëm kush do ta ndërtojë resortin, por kush e mori tokën, si e mori dhe pse këto histori të vjetra të Vlorës po kthehen sot në zemër të protestës më të madhe qytetare kundër betonizimit të bregdetit, do t’iu jemi mirenjohes nese do te na ndihmonit që të mirmbajmë faqen vetëm duke shtypur(mbi foton) që ndodhet më poshtë.Faleminderit për mirkuptimin SHQIPE
