Pensionet janë rikthyer në qendër të vëmendjes në Shqipëri, ndërsa të dhënat më të fundit tregojnë se skema po përballet me një presion gjithnjë e më të madh. Numri i të moshuarve që marrin pension është rritur ndjeshëm, ndërsa qeveria ka paralajmëruar se pikërisht gjatë muajit shtator pritet të bëhen publike propozimet për ndryshime të tjera në sistem.
Sipas të dhënave të Institutit të Sigurimeve Shoqërore të publikuara së fundmi, në fund të vitit 2025 numëroheshin 562,924 pensionistë urbanë të pleqërisë dhe 78,161 pensionistë ruralë. Në total bëhet fjalë për rreth 641 mijë pensionistë vetëm në këto dy kategori.
Ajo që bie në sy është rritja e shpejtë e numrit të përfituesve. Krahasuar me një vit më parë, skemës i janë shtuar rreth 33,518 pensionistë të rinj. Kjo rritje ushtron presion të drejtpërdrejtë mbi financat e sistemit të sigurimeve shoqërore dhe e bën edhe më të rëndësishme reformën që po diskutohet prej muajsh.
Ndërkohë, pensionet janë indeksuar me 2.7% që prej 1 korrikut 2026. Sipas të dhënave të bëra publike nga qeveria, nga indeksimi përfitojnë rreth 900 mijë qytetarë në kategori të ndryshme pensioni. Për pensionet urbane rritja mesatare nga indeksimi është llogaritur rreth 543 lekë në muaj, ndërsa për ato rurale rreth 320 lekë.
Por shifrat e pesë viteve të fundit tregojnë se rritja e pensioneve ka qenë shumë më e ngadaltë sesa ndryshimet në koston e jetesës. Sipas analizës së fundit të të dhënave të ISSH-së, pensioni mesatar urban është rritur me rreth 28 euro në pesë vjet, ndërsa pensioni rural me rreth 25 euro.
Përveç indeksimit, gjatë verës qeveria miratoi edhe një bonus prej 5,000 lekësh për pensionistët. Për këtë masë u vendosën në dispozicion rreth 3.9 miliardë lekë, ndërsa pagesat nisën gjatë muajit korrik.
Megjithatë, vëmendja tani është zhvendosur te reforma e pensioneve. Ministrja Delina Ibrahimaj ka deklaruar më herët se konsultimet po zhvillohen edhe me Bankën Botërore dhe se rekomandimet dhe ndryshimet e propozuara pritet të bëhen publike gjatë muajit shtator.
Reforma nuk është paraqitur ende në formën e saj përfundimtare, ndaj mbetet për t’u parë nëse do të ketë ndryshime në formulën e llogaritjes së pensioneve, në skemën e kontributeve apo në mënyrën se si do të realizohen rritjet në vitet e ardhshme.
Qeveria ka vendosur si objektiv që deri në vitin 2030 pensioni mesatar urban për personat me vite të plota pune të arrijë në rreth 40 mijë lekë në muaj. Për pensionet urbane të pjesshme është parashikuar objektivi prej rreth 22 mijë lekësh, ndërsa për pensionet rurale rreth 18 mijë lekë.
Kështu, shtatori pritet të jetë një muaj vendimtar për qindra mijëra pensionistë shqiptarë. Pyetja kryesore nuk është më vetëm nëse pensionet do të rriten, por si do të ndryshojë skema dhe cilët pensionistë do të përfitojnë më shumë nga formula e re. Përgjigjja pritet të bëhet më e qartë me publikimin e propozimeve të reformës. Pensionet drejt ndryshimit? Ja çfarë mund të ndodhë në shtator. Pensionet në Shqipëri drejt një kthese? Shifrat e fundit dalin në dritë – por ajo që pritet në shtator mund të ndryshojë gjithçka
