Kriza e industrisë së automobilave godet rëndë qytetin gjerman

Nga Class• 21 November 2026

Kriza e industrisë së automobilave godet rëndë qytetin

**FRIEDRICHSHAFEN** – Kriza e industrisë gjermane të automobilave po

shkakton pasoja të mëdha ekonomike dhe sociale në Friedrichshafen,

 qytet i vendosur në brigjet e liqenit të Konstancës,

ku për më shumë se një shekull ekonomia dhe jeta e banorëve kanë qenë të lidhura ngushtë me kompaninë industriale ZF Friedrichshafen.

Kompania, një nga prodhuesit dhe furnizuesit më të mëdhenj të pjesëve për industrinë globale të automobilave, po përballet me vështirësi serioze financiare, të nxitura nga transformimi i industrisë drejt automjeteve elektrike, konkurrenca ndërkombëtare dhe rënia e kërkesës në tregjet kryesore.

Pasojat nuk po kufizohen vetëm te punëtorët e kompanisë, por po ndihen edhe në financat e pushtetit lokal dhe në shërbimet publike nga të cilat varen mijëra banorë.

### ZF, shtylla ekonomike e qytetit

Marrëdhënia mes Friedrichshafenit dhe kompanisë ZF është shumë më e thellë sesa ajo mes një qyteti dhe një punëdhënësi të madh.

Përmes Fondacionit Zeppelin, qyteti zotëron rreth 94 për qind të aksioneve të kompanisë, ndërsa ZF është një nga punëdhënësit më të mëdhenj në rajon.

Për shumë vite, fitimet e kompanisë kanë siguruar të ardhura të konsiderueshme për fondacionin, të cilat më pas janë përdorur për financimin e projekteve publike, përfshirë çerdhet, pishinat, infrastrukturën dhe shërbimet për qytetarët.

Në vitet kur kompania kishte rezultate të mira financiare, fondacioni i transferonte qytetit më shumë se 100 milionë euro në vit. Në vitin 2018, kjo shumë kishte arritur në 192 milionë euro.

Por kjo periudhë e mirëqenies financiare tashmë ka marrë fund.

### Humbje miliardëshe dhe mijëra vende pune në rrezik

ZF ka regjistruar humbje prej rreth 2.1 miliardë eurosh, duke u detyruar të ndërmarrë masa të ashpra për ristrukturimin e biznesit.

Kompania planifikon të shkurtojë deri në 14 mijë vende pune në Gjermani, që përbëjnë afërsisht një të katërtën e fuqisë së saj punëtore në këtë shtet.

Njëkohësisht, të ardhurat që Fondacioni Zeppelin përfiton nga kompania kanë rënë ndjeshëm. Nga më shumë se 100 milionë euro në vitet e mira, ato kanë zbritur në vetëm 41 milionë euro, ndërsa për periudhën pasuese nuk pritet të ketë transferime të reja.

Kjo gjendje e ka detyruar edhe udhëheqjen komunale të rishikojë planet dhe investimet.

Kryetari i bashkisë së Friedrichshafenit, Simon Blümcke, i cili mori detyrën në vitin 2024, ka pranuar se qyteti nuk mund të vazhdojë të funksionojë sipas modelit të mëparshëm financiar.

Ai ka hequr dorë nga disa privilegje dhe projekte, përfshirë ndërtimin e një nënkalimi hekurudhor, ndërsa bashkia po rishikon tërësisht strategjinë e saj ekonomike dhe komunale.

### Banorët po përballen me rritjen e kostove

Kriza financiare ka filluar të reflektohet drejtpërdrejt në jetën e përditshme të qytetarëve.

Një nga shembujt më konkretë është rritja e tarifave për kujdesin ndaj fëmijëve në institucionet parashkollore.

Tarifat mujore, të cilat për shumë vite ishin mbështetur financiarisht nga fitimet e kompanisë, janë rritur nga 158 në 450 euro.

Ky vendim ka shkaktuar pakënaqësi te prindërit, të cilët kanë protestuar para ndërtesës së bashkisë.

Për qytetarët, kjo është një dëshmi se problemet e një kompanie të madhe industriale mund të ndikojnë drejtpërdrejt në shërbimet publike dhe standardin e jetesës në një qytet të tërë.

### Kriza përhapet në gjithë industrinë gjermane të automobilave

Vështirësitë e ZF-së janë pjesë e një krize më të gjerë që ka përfshirë industrinë gjermane të automobilave.

Prodhuesit e njohur si Mercedes-Benz, Porsche, BMW dhe Volkswagen po përballen me presion të madh financiar, konkurrencë ndërkombëtare dhe nevojën për të përshtatur prodhimin me teknologjitë e reja.

Këto vështirësi po prekin edhe qindra kompani furnizuese, veçanërisht bizneset e mesme dhe të specializuara, të njohura në Gjermani si “Mittelstand”.

Sipas të dhënave të përmendura në raportim, numri i të punësuarve në industrinë gjermane të prodhimit të automobilave ka rënë nga 834 mijë në vitin 2018 në rreth 691.500.

Ekspertët parashikojnë se presioni mbi punësimin mund të vazhdojë edhe në vitet e ardhshme.

### Pasojat ekonomike po reflektohen edhe në politikë

Kriza industriale dhe pasiguria për vendet e punës kanë ndikuar edhe në klimën politike në disa rajone të Gjermanisë.

Vështirësitë ekonomike, frika nga humbja e vendeve të punës dhe pakënaqësia me politikat ekonomike kanë krijuar terren për rritjen e mbështetjes ndaj partive populiste dhe të ekstremit të djathtë, përfshirë Alternativën për Gjermaninë (AfD).

Edhe në Friedrichshafen, kjo parti ka shënuar rritje të mbështetjes elektorale, duke arritur rreth 20 për qind në zgjedhjet e përmendura në raportim.

Megjithatë, çështja e së ardhmes së industrisë së automobilave mbetet një nga sfidat kryesore për politikën gjermane.

### Një qytet përballë një të ardhmeje të pasigurt

ZF Friedrichshafen ka qenë për dekada një nga shtyllat kryesore të zhvillimit ekonomik të qytetit. Kompania, e cila ka rreth 150 mijë punonjës në mbarë botën, është e njohur veçanërisht për prodhimin e transmisioneve dhe komponentëve të tjerë për automjete.

Emri ZF vjen nga shprehja gjermane “Zahnradfabrik”, që në shqip do të thotë “fabrikë marshesh”.

Historia e kompanisë është e lidhur edhe me Fondacionin Zeppelin, të themeluar pas mbështetjes financiare që banorët e rajonit i kishin dhënë kontit Ferdinand von Zeppelin për zhvillimin e aeroplanëve të tij.

Sot, më shumë se një shekull pas fillimit të kësaj historie industriale, Friedrichshafen përballet me një realitet krejtësisht tjetër.

Rënia e fitimeve të ZF-së, shkurtimet e vendeve të punës dhe reduktimi i financimit për shërbimet publike tregojnë se transformimi i industrisë së automobilave nuk është vetëm një sfidë për kompanitë, por edhe për qytetet dhe komunitetet që janë ndërtuar rreth tyre.

**E ardhmja e Friedrichshafenit do të varet në një masë të madhe nga aftësia për të diversifikuar ekonominë, për të tërhequr investime të reja dhe për t’u përshtatur me ndryshimet e shpejta në industrinë globale të automobilave.**