BE nxjerr zbuluar propagandën e Ramës dhe sukseset e SPAK: Milionat e krimit mbeten jashtë konfiskimit, tenderët pa konkurrencë

61 milionë euro pasuri të sekuestruara dhe vetëm 1.9 milionë euro të konfiskuara.

Këto janë dy nga shifrat më domethënëse të raportit që Komisioni Europian publikoi dje për Shqipërinë.

 Pas një viti hetimesh, arrestimesh dhe operacionesh kundër krimit të organizuar, të dhënat zyrtare tregojnë se vlera e pasurive të konfiskuara përfundimisht ka rënë me 81% krahasuar me vitin 2024.

Raporti i plotë i Komisionit Europian

Dokumenti prej 116 faqesh, që mbulon periudhën nga 1 shtatori 2025 deri më 1 shtator 2026, sjell një panoramë të gjerë të funksionimit të shtetit shqiptar. Komisioni vlerëson përparimin e negociatave të anëtarësimit, përfundimin e vetingut dhe rezultatet e SPAK, ndërsa evidenton një varg problemesh që shtrihen nga prokurimet publike te administrimi i parave europiane, nga ndërhyrjet politike në drejtësi te funksionimi i Kuvendit dhe pavarësia e mediave.

Edi Rama e ka vendosur integrimin europian në qendër të komunikimit të qeverisë. Raporti konfirmon përparimin e Shqipërisë në këtë proces, përfshirë përmbushjen e kritereve të ndërmjetme për grupkapitullin e parë dhe mbylljen provizore të katër kapitujve. Megjithatë, pas rezultateve të negociatave shfaqen problemet e administrimit të pushtetit, kontrollit të fondeve publike dhe goditjes ekonomike ndaj korrupsionit.

Në një vend ku shteti shpall vazhdimisht operacione kundër krimit dhe korrupsionit, dokumenti europian sjell një tregues shumë më konkret se numri i personave të arrestuar. Sa pasuri arrin të marrë përfundimisht shteti nga veprimtaria kriminale?

Tenderët pa garë, miliona euro nën administrimin e qeverisë

Një nga gjetjet e raportit lidhet me prokurimet publike. Sipas Komisionit Europian, gjatë vitit 2025, 23.5% e tenderëve janë fituar me vetëm një ofertues. Në procedurat me vlerë të lartë, kjo përqindje arrin në 29%, ndërsa 38% e procedurave janë anuluar.

Shifrat tregojnë dobësinë e konkurrencës në një pjesë të konsiderueshme të tregut të kontratave publike. Vetëm një ofertues nuk nënkupton automatikisht një tender të manipuluar, por përqendrimi i fitoreve pa rivalë krijon terren për të analizuar kriteret e pjesëmarrjes, kompanitë përfituese dhe mënyrën se si shpërndahen paratë e buxhetit.

Komisioni ndalet edhe te zgjerimi i rolit të Operatorit të Blerjeve të Përqendruara, kompetencat e të cilit u shtrinë gjatë vitit 2025 te procedurat me vlerë të parashikuar mbi një milion lekë. Njëkohësisht, Brukseli kërkon kujdes me përjashtimet e reja nga rregullat e prokurimit, duke përmendur ndryshimet ligjore për portet turistike. Në qendër të vëmendjes vendosen kështu si konkurrenca reale, ashtu edhe vendimet që u hapin rrugë procedurave jashtë mekanizmave të zakonshëm të tenderimit.

Drejtësia nën presion dhe institucionet që nuk referojnë korrupsionin

Raporti vlerëson pavarësinë dhe rezultatet e SPAK, por konfirmon se gjatë periudhës së analizuar kanë vazhduar përpjekjet e zyrtarëve publikë dhe politikanëve për të ushtruar ndikim të papërshtatshëm mbi sistemin gjyqësor, përfshirë Prokurorinë e Posaçme. Dokumenti përmend edhe sulmet personale ndaj magjistratëve, mungesën e burimeve njerëzore dhe vonesat në administrimin e çështjeve gjyqësore.

Një tjetër problem është numri ende shumë i ulët i referimeve në SPAK nga institucionet e tjera shtetërore. Kjo e vendos vëmendjen te mekanizmi i kontrollit administrativ. Ndërsa SPAK zhvillon hetime për korrupsionin e nivelit të lartë, institucionet që administrojnë tenderët, financat, pronat dhe pasuritë publike vazhdojnë të kenë rezultate të pamjaftueshme në referimin e rasteve të dyshuara.

Në dokument evidentohen edhe hetimet për pretendime korrupsioni në sektorët e shëndetësisë, teknologjisë së informacionit dhe infrastrukturës. Janë fusha ku qarkullojnë kontrata të mëdha publike dhe ku lidhjet ndërmjet vendimmarrjes shtetërore dhe përfituesve privatë kanë rëndësi të drejtpërdrejtë për çdo hetim financiar.

Kuvendi, vendimet e Kushtetueses dhe kontrolli mbi qeverinë

Komisioni Europian evidenton se Kuvendi ushtron vetëm pjesërisht me efektivitet kompetencat e tij për kontrollin e ekzekutivit. Raporti përmend moszbatimin e disa vendimeve të Gjykatës Kushtetuese, refuzimin sistematik të kërkesave të opozitës për ngritjen e komisioneve hetimore dhe politizimin e emërimeve në institucione kushtetuese e të pavarura.

Një tjetër konstatim lidhet me ndryshimet e buxhetit përmes akteve normative të qeverisë, pa kontrollin e zakonshëm parlamentar. Këto praktika kufizojnë rolin e Kuvendit pikërisht në fushën ku vendosen prioritetet e shpenzimeve dhe përdorimi i parave publike.

94 milionë euro për fermerët, programi IPARD III ende i panisur

Në bujqësi, raporti konfirmon se programi IPARD III, me një kontribut të Bashkimit Europian prej 94 milionë eurosh, nuk kishte nisur ende. Shkaku i evidentuar nga Komisioni është procesi i papërfunduar i delegimit të përgjegjësive për administrimin e fondeve.

Kjo gjetje merr peshë të veçantë pas problemeve të mëparshme me IPARD II dhe hetimeve europiane për parregullsitë në administrimin e subvencioneve. Për fermerët shqiptarë, pasojat janë konkrete. Një program i parashikuar për investime në bujqësi dhe zhvillim rural vazhdon të jetë jashtë përdorimit, ndërsa autoritetet shqiptare ende nuk kanë përfunduar procedurat e kërkuara për administrimin e tij.

Paqja fiskale, falja e detyrimeve dhe rreziku i pastrimit të parave
Brukseli shpreh shqetësime edhe për marrëveshjen e paqes fiskale të qeverisë. Paketa e vitit 2026 parashikon fshirjen e detyrimeve të vjetra tatimore dhe faljen e pjesshme të detyrimeve të krijuara në periudhën 2015–2024.

Komisioni paralajmëron për ndikimin që masa të tilla mund të kenë mbi disiplinën tatimore dhe rëndësinë e mekanizmave mbrojtës kundër pastrimit të parave. Raporti përmend gjithashtu mundësinë e kontrolleve tatimore më të lehta për përfitues të caktuar dhe rideklarimin e elementeve të pasqyrave financiare me një normë të reduktuar. Këtu hapet një tjetër pistë mbi kategoritë e bizneseve që përfitojnë, detyrimet që falen dhe kontrollin e origjinës së kapitalit.

Media mes interesave të biznesit, politikës dhe parasë publike

Raporti evidenton përqendrimin e lartë të pronësisë së mediave, mungesën e transparencës së burimeve të financimit dhe ndikimin e grupeve të biznesit me lidhje politike. Komisioni përmend ndërthurjen e interesave politike dhe ekonomike, fushatat denigruese, kërcënimet ndaj gazetarëve dhe përdorimin e padive për të ushtruar presion ndaj raportimit kritik.

Një tjetër problem është shpërndarja e reklamave shtetërore dhe ndikimi politik mbi emërimet në autoritetin rregullator të medias dhe transmetuesin publik. Të marra së bashku, këto gjetje përshkruajnë një treg mediatik ku burimet e financimit dhe marrëdhëniet me pushtetin mund të ndikojnë drejtpërdrejt pavarësinë editoriale.

Policia, pronat dhe investimet në zonat e mbrojtura

Komisioni evidenton probleme me integritetin dhe qëndrueshmërinë e drejtimit të strukturave të kontrollit policor, ndërsa kërkon forcimin e përgjegjshmërisë së Policisë së Shtetit dhe Agjencisë së Mbikëqyrjes Policore. Lëvizjet e pajustifikuara të personelit të trajnuar dhe dobësitë e bashkëpunimit ndërinstitucional përmenden si pengesa për forcimin e kapaciteteve të hetimit.

Në çështjet e pronësisë, raporti kërkon përmirësimin e regjistrimit të tokave, saktësinë e të dhënave kadastrale dhe transparencën e shërbimeve të pronës. Dokumenti përmend edhe protestat kundër projektit turistik në zonën e mbrojtur Pishë Poro–Nartë dhe hetimin e SPAK për transferimin e titujve të pronësisë të lidhur me zhvillimin e planifikuar në Zvërnec. Në një procedim tjetër, sipas raportit, SPAK ka ndërmarrë masa sigurimi pasuror dhe ka lëshuar urdhër arresti ndaj një pronari toke, për përfshirje të dyshuar në trafik ndërkombëtar droge dhe pastrim parash.

Raporti tronditës për propagandën e drejtësisë: 61 milionë euro të sekuestruara, vetëm 1.9 milionë të konfiskuara

Pas gjetjeve për tenderët, drejtësinë, financat dhe institucionet, raporti arrin te një nga treguesit më konkretë të luftës kundër krimit të organizuar. Në faqen 48, Komisioni Europian jep shifrat e pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara gjatë vitit 2025.

Sipas dokumentit, vlera e pasurive të sekuestruara arriti në rreth 61 milionë euro, nga 21 milionë euro në vitin 2024. Ndërkohë, vlera e pasurive të konfiskuara përfundimisht ra nga 10 milionë euro në vitin 2024, në vetëm 1.9 milionë euro në vitin 2025.

Sekuestrimet pothuajse u trefishuan. Konfiskimet ranë me 81%.

Dallimi është thelbësor. Sekuestrimi bllokon përkohësisht një pasuri në kuadër të procedurave ligjore, ndërsa konfiskimi përfundimtar mundëson kalimin e saj sipas vendimit përkatës. Vlerat e raportuara për secilin vit nuk përfaqësojnë domosdoshmërisht të njëjtin grup pasurish dhe nuk mund të trajtohen si një bilanc i vetëm. Megjithatë, Komisioni e cilëson të pakënaqshëm raportin mes sekuestrimeve dhe konfiskimeve dhe kërkon rezultate më të qëndrueshme.

Problemi është edhe më i dukshëm te korrupsioni i nivelit të lartë.

Në faqen 35, raporti evidenton se gjatë vitit 2025 vlera e përgjithshme e pasurive të sekuestruara dhe të konfiskuara nga SPAK arriti në 45.4 milionë euro. Nga kjo shumë, vetëm 1.2 milionë euro lidheshin me procedimet për korrupsion të nivelit të lartë, ndërsa pasuritë e konfiskuara në këtë kategori kishin një vlerë prej afërsisht 100 mijë eurosh.

Një tjetër tregues është rënia e numrit të vendimeve të konfiskimit të pasurive nga 20 në 8. Komisioni evidenton gjithashtu se gjatë vitit 2025 SPAK nuk kishte marrë vendime për sekuestrim pasurish në çështjet që përfshinin veprat penale të korrupsionit të thjeshtë.

Këto të dhëna vendosin në qendër të debatit një pjesë të rëndësishme të luftës kundër korrupsionit, fatin e pasurive të përfituara nga veprimtaria kriminale. Hetimet financiare janë shtuar dhe SPAK ka forcuar kapacitetet, por rezultatet e konfiskimeve përfundimtare mbeten shumë më të kufizuara.

Mangësitë nuk përfundojnë brenda kufijve të Shqipërisë. Në faqen 49, Komisioni konstaton se ende mungon një qasje strategjike dhe sistematike për identifikimin dhe konfiskimin e pasurive kriminale që ndodhen jashtë vendit ose janë të vështira për t’u arritur nga autoritetet.

Në raport përmenden edhe dobësitë në administrimin e pasurive virtuale dhe kriptomonedhave. Shqipëria nuk disponon ende një portofol digjital shtetëror për administrimin e tyre, ndërsa teknikat e hetimit financiar dhe ruajtjes së provave digjitale kërkojnë përmirësim.

Kjo e zgjeron problemin përtej apartamenteve, tokave, vilave dhe llogarive bankare në Shqipëri. Krimi i organizuar dhe pastrimi i parave kanë karakter ndërkombëtar, ndërsa mekanizmat për gjurmimin e kapitalit jashtë vendit mbeten të pamjaftueshëm sipas vlerësimit europian.

Shifrat e Komisionit Europian krijojnë një kontrast të fortë mes rezultateve të hetimeve penale dhe pasurive të konfiskuara përfundimisht. Vetëm rreth 100 mijë euro të konfiskuara në procedimet për korrupsion të nivelit të lartë janë një tregues që kërkon analizë më vete, përmes vendimeve gjyqësore, pasurive të identifikuara dhe historikut të sekuestrimeve.

Raporti i publikuar dje përmban të dhëna të tjera për mënyrën si administrohen kontratat, fondet, pronat dhe institucionet shqiptare. Pamfleti do t’i trajtojë në vijim këto gjetje në dosje të veçanta, duke ndjekur dokumentet e prokurimeve, kompanitë përfituese, vendimet shtetërore dhe rrugën e parave publike.

Raporti i Komisionit Europian i jep një goditje propagandës së qeverisë Rama për luftën kundër korrupsionit dhe vë në provë sukseset e trumbetuara të SPAK. Tenderë pa konkurrencë, institucione nën presion dhe miliona euro të krimit që mbeten jashtë konfiskimit përfundimtar. Pas arrestimeve spektakolare dhe bilanceve triumfaliste, Brukseli nxjerr shifrën që rëndon më shumë: vetëm 100 mijë euro pasuri të konfiskuara në çështjet e korrupsionit të nivelit të lartë. /Pamfleti